Aşı
Vücuda önceden belli maddeler (canlı mikrop,ölü mikrop) verilerek kişide belli hastalıklara karşı özel dayanıklılık,bağışıklık meydana getirme işlemine aşı denir.
Mikropların vücuda girip hastalık yapmalarına ' Enfeksiyon' denir. Vücuda yabancı olup da vücutta karşı reaksiyon uyandıran maddelere 'Antijen' denir. Vücutta yabancı maddeye karşı ortaya çıkan savunma maddelerine 'Antikor' denmektedir.başta hücre çeperleri olmak üzere mikropların çeşitli yapıları vücut için kuvvetli birer antijendir
Birçok enfeksiyon hastalığında,hastalığı geçirdikten sonra,kişide,o hastalıklara karşı bir dayanıklılık durumu (Bağışıklık) ortaya çıkar.O halde,bu hastalıklara karşı sun'i tedbirlerle kişilere bağışıklık kazandırmak imkanı vardır.
Bubağışıklığı 2'ye ayrılır;
Aktif Bağışıklık
Pasif Bağışıklık
1.Aktif Bağışıklık: Antijen verilir.Vücut kendi gayretleriyle antijene karşı savunma maddelerini,yâni antikorlarını hazırlar.
2.Pasif Bağışıklık:Başka canlıda o mikroba karşı meydana getirilmiş antikorlar (gamma glabunli serum) verilir.Aktif bağışıklamada ise (aşılama ile) bağışıklık süresi yıllarla ölçülür.
YaygınOlarak Kullanılan Aş
Difteri Aşısı:Bu mikrop toksinin zarasız hale getirilmesiyle yapılır. Koruma değeri %95
Boğmaca Aşısı:Ölü boğmaca bakterisinden elde edilen bakteri aşısıdır.Koruma değeri %85
Tetanos Aşısı:Tetanos mikrobunun toksininin zararsız hale getirilmesiyle yapılır. Difteri,boğmaca ve tetanos aşıları karma aşı olarak (DBT) bir arada yapılabilir. Koruma değeri %100
Çocuk Felci:Çocuk felci virüsünün etkisiz hale getirilmesiyle elde edilen bir canlı virüs aşısıdır.Koruma değeri %85-%90
Kızamık Aşısı: Canlı virüs aşısıdır.Üst kola kas içine 0.5 ml uygulanır.Aşıdan 7-10 gün sonra ateş,göz nezlesi, döküntü olabilir. Koruma değeri %95
Kabakulak Aşısı:Canlı virüs aşısıdır.1 yaşından sonra yapılır.Kızamık,kızamıkçık ve kabakulak bir arada yapılabilir.Ülkemizde yaygın olarak kullanılmamaktadır. Koruma değeri %95
B-C-G Aşısı:Verem hastalığına karşılık kullanılan bir canlı bakteri aşısıdır.Sol omza deri içine 0.1 ml yapılır. Yeni doğan çocuklara ilk ay içinde yapılır.İleri yaşlarda tüberkülin (PPD) testi,menfi ise yapılır.aşıya bağlı deri altı apsesi, lenf bezi şişmesi görülebilir.
ÖZEL GAYEYLE YAPILAN AŞILAR
Kuduz Aşısı:Canlı virüs aşısıdır.
Sağlık Bakanlığı yayınladığı bir genelge ile aşı takviminde değişiklik yapıldığını bildirdi. Daha önce uygulanmakta olan aşı takviminden farklı olarak takvime Haemophilus İnfluenza tip b eklenmiş ve kızamık aşısı birinci dozu 12. aya alınmıştır. Diğer değişikliklerle birlikte aşı takviminin son hali şu şekildedir:
|
doğumda |
2.ayın sonunda |
3.ayın sonunda |
4.ayın sonunda |
9.ayın sonunda |
12.ayın sonunda |
16-24.ay |
İÖ 1.sınıfta |
İÖ 8.sınıfta |
| BCG |
|
I |
|
|
|
|
|
R |
|
| DBT |
|
I |
II |
III |
|
|
R |
|
|
| Td |
|
|
|
|
|
|
|
* |
* |
| Hib |
|
I |
II |
III |
|
|
R |
|
|
| OPV |
|
I |
II |
III |
|
|
R |
R |
|
| KKK (kızamık) |
|
|
|
|
|
I |
|
R |
|
| Hepatit B |
I |
II |
|
|
III |
|
|
|
I-II-III |
Hepatit B aşısı: 1998 yılında başlatıldı, 1998 doğumlu çocuklar ilköğretim 2.sınıfta, bu yıl (kohortun tamamlanması amacıyla) İlköğretim 8.sınıf öğrencilerine HB aşısı: 0-1-4.aylar şeklinde uygulanacak (ilk ve son dozlar arasında en az 4 ay olacak)
Kızamık aşısı: 12.ayı doldurduktan sonra uygulanacak,
BCG aşısı sulandırıldıktan sonra 6 saat içinde kullanılacak.
Hib: Haemophilus İnfluenza tip b | |
