Hepatit B
Çok konuşulmasına, çok adı geçmesine rağmen dünyada 350 milyondan fazla insanın taşıyıcısı olduğu, sessiz ve derinden ilerleyen Hepatit B hakkında ne biliyoruz?
Hepatit nedir? Nedenleri nelerdir?
Karaciğerin herhangi bir sebeple iltihaplanmasıdır. Hepatite yol açan birçok neden vardır: Virüsler, aşırı alkol kullanımı, bazı ilaç ve zehirli maddelerin alınması bu nedenler arasında sayılabilir.
Toplumda en sık karşılaştığımız hepatit çeşitleri hangileridir?
En sık karşılaşılan tipleri; A, B, C, D ve E majör tipleri olmak üzere akut viral hepatitlerdir. Hepatit A ve Enin taşıyıcılığı görülmemiştir. İnsandan insana bulaşma akut safhada olur. Hepatit B, C ve D tipleri taşıyıcılığı olan sarılık tipleridir. Hepatit Cnin esas bulaşma yolu kan nakli ile olur. Bulaşma açısından en riskli olanı ise Hepatit Bdir. Dünya nüfusunun üçte biri yani yaklaşık 2 milyar insan bu virüsle karşılaşmıştır. Siroz, karaciğer yetmezliği ve karaciğer kanserine yol açan ve de tedavisi olmayan Hepatit B bu nedenle önemlidir.
Hepatit B insanlara nasıl bulaşır?
Hastalığın yayılmasındaki en büyük etken Hepatit B virüsünü kanlarında taşıyan ve hastalık hali göstermeyen taşıyıcılardır. Dünyada 350-500 milyon civarında taşıyıcı mevcuttur. Virüs taşıyıcıdan kan, sperm, vajinal sıvılar, tükürük, anne sütü, idrar ve terle buluşabilir. Virüs bulaşmış kan ve kan ürünleri, cerrahi aletler, enjektör, dövme, akapunktur, kulak delme hastalığı kolaylıkla bulaştırabilir. Bir de horizontal geçiş dediğimiz aynı evde yaşayanlarda görülen bulaşma yolu vardır.
Belirtileri nelerdir?
Basit bir gribal enfeksiyon şeklinde çok sinsi başlayıp nadir de olsa aniden karaciğer yetmezliğine sokabilen bir hastalıktır. Sarılık ortaya çıkmadan halsizlik, başağrısı, bulantı, karın ağrısı, kusma ve ateş görülmektedir. Daha sonra gözlerden başlamak üzere bütün vücut sararabilir. İdrar çay rengini alır. Büyük abdestin rengi açılır.
Kimlerde görülür? Risk grubu var mıdır?
Çoğunlukla çocuk ve genç erişkinlerde görülmekle birlikte her yaş grubunda görülebilir. Sağlık personeli, diyaliz hastaları, sık sık kan nakli yapılan hastalar, uyuşturucu bağımlıları, eşcinseller, hayat kadınları, Hepatit B taşıyıcısı hastalar, huzurevi, kreş, okul gibi kalabalık kitleler risk grubunu oluşturur. Taşıyıcı olduğu bilinmeyen bir aile üyesi bütün aileyi tehdit edip risk grubuna sokar.
Hepatit Bnin dünyada ve ülkemizde görülme sıklığından bahseder misiniz?
Hastalığın yayılmasında en büyük kaynak taşıyıcılardır. Hastalıktan yaklaşık olarak yılda 2 milyon kişi yaşamını yitirmektedir. Hastalığın görülme sıklığı coğrafik bölgeye göre değişiklik gösterir. Ülkemizde ise yüzde 10 oranında yani yaklaşık 5-6 milyon civarında taşıyıcı vardır. Türkiyede bu orana her yıl 25 bin yeni olgu eklenmektedir.
Nasıl tedavi edilebilir?
Özel bir tedavisi yoktur. Çünkü hastalığa sebep olan virüsü yok edecek spesifik bir ilaç yoktur. Yatak istirahati şarttır. Bol kalorili diyet yapılır. Alkol ve yağlı yiyecekler yasaklanır. Hastalık müzminleştiği anda interfenon tedavisi denenebilir.
Hepatit Bden nasıl korunmalıdır?
HBV enfeksiyonundan korunma, bilinen bulaşma yollarına karşı tedbir alma ile olur. Ancak asıl korumayı temas öncesi yapılacak aşı sağlar. Günümüzde kullanılan aşıların etkinliği yüksektir. Aşılandığında bağışıklık cevabı düşük düzeyde olunan kişilerde ikinci bir aşı programı uygulanmalıdır. Bu sayede yeterli ve kalıcı bağışıklık sağlanabilir.
Aşı herkese yapılabilir mi?
Hepatit taraması dediğimiz HBs Ag ve Anti HBs testleri olunarak aşılanmalıdır. Bu testler ve aşı ile kişi Hepatit B hastalığına karşı korunmuş olur. | |
